افغانستان قلب آسیا

نژادهاي گوناگون افغانستان

افغانستان درطول تاريخ خومكان برخورداقوام وقبائل گوناگون بوده،ازهمين جهت قبايل كنوني اين سرزمين برآمده ازاختلاط گروهاي مختلف اين اقوام بايكديگرند.ودرعين حال مهمترين گروهاي قومي اين كشورازبازمانده گان اقوام مهاجمي هستند كه درطي قرن ها به اين سرزمين تاخته اندكه مهمترين اين گروهاازاين قرارند.

1. پشتونها:پشتونهابزرگترين قبيله اين كشورهستندكه جمعيتي درحدودنصف كل جمعيت راتشكيل مي دهندوزبانشان يكي ازدوزبان ملي كشوراست. 2. تاجيك ها:تاجيك هادومين گروه قومي افغانستان هستندكه به زبان فارسي دري نطق مي كنندودرقسمتهاي شمال شرقي دربدخشان وكابل،هرات،غزني،غور وكندوزومناطق ديگري زندگي مي كنند.3. ازبكها،قرقيزها،تركمنها:اين گروه هاترك نژادهستندوباجمعيت نسبتاً زياددرمنطقه اي كه اغلب به تركمنستان افغانستان مشهوراست زندگي مي كنند.4. هزاره ها:اين گروه ازبازماندگان نيروهايي شمرده مي شوندكه چنكيزخان مغول دراين سرزمين گماشته بودواكثراً دربخش مركزي افغانستان دردل كوه هاي سخت وصخره اي ودره هاي تنگ زندگي مي كنند.5. نورستانيها:نورستاني هادرناحيه كوهستاني شمال شرقي كابل درطول مرزهاي اين كشورباپاكستان زندگي مي كنند.اين ناحيه درگذشته به كافرستان مشهوربود وساكنان آن غيرمسلمان بودنداما درسال 1896م/1314ق توسط امير عبدالرحمن خان همگي به دين اسلام گرويدندازآن پس نام كفرستان به نورستان مبدل گشت.

دين ومذهب

جامعه افغانستان،يك جامعه كاملاًمذهبي است؛مردم حساسيت وپايبندي زيادي نسبت به دين ومذهب دارند.99درصدمردم اين كشورمسلمان اند.تعدادمحدودي هندي وسيك نيزدراين كشورزندگي مي كنند.اكثريت مسلمانان افغانستان رااهل سنت حنفي تشكيل مي دهند.شيعيان نيزكه اكثراًشيعه اماميه(جعفري دوازده امامي)وعده اندكي ازآنان شيعه اسماعيليه(شش امامي)هستند،جمعيت قابل توجهي درافغانستان دارند.

افغانستان قبل ازاسلام وبعدازآن

افغانستان درروزگارقديم به نام آريانا مشهوربودوشهرباكترا(بلخ كنوني)اولين مركز سياسي وگهواره مدنيت وفرهنگ آريانا وازمراكز بزرگ وبازرگاني دنياي قديم به حساب مي آيد.باكتريادرحدودسال540قبل ازميلادتوسط كورش،امپراطور ايران،فتح شدودرامپراطوري هخامنشين ادغام گرديد.اما تااواسط قرن چهارم قبل ازميلادموج فتوحات ايران فرونشست وبه همين سبب نواحي واقع جنوب وشرق هندوكش بتدريج ازامپراطوري هخامنشي متفرق شدند.

مهم ترين دوره تاريخ افغانستان دراعصارقبل ازاسلام،دوره كوشاني هادرقرن دوم ميلادي است كه بزرگترين شاه اين خاندان كانشيكا((kanishka يكي ازبزرگترين امپراطوران تاريخ افغانستان وجهان محسوب مي شود.دراين دوران آيين بودايي درافغانستان عموميت داشت وكانيشكا حامي آن بود. دراواسط قرن هفتم ميلادي /اول هجري دردوران خلافت خليفه عادل وعدالت گستراميرالمؤمنين عمربن خطابCوپس ازويران شدن امپراطوري كهن ساسانيان دين مبين اسلام درافغانستان انتشاريافت وبرسايراديان رايج دراين سرزمين غالب گرديد.ورودلشكريان مسلمانان ازدوجبهه موازي به اين سرزمين صورت گرفت كه جبهه نخست به فرماندهي احنف بن قيص تميمي ازراه قهستان واردخراسان شدوهرات رابه دست آوردندوازاين طريق شمال افغانستان راتابلخ مركزباخترتحت فتوحات اسلامي درآورد.وربيعي بن عامر رابه عنوان حكمران تخارستان برگزيد.جبهه دوم به فرماندهي عاصم بن عمروبن تميمي وعبدالله بن عميرازراه كرمان به سيستان رسيدوپايتخت آن (زرنج)رامحاصره نمودندوازآنجابه سوي كابل شتافته وآن بلادرانيزفتح نمودند.وهمزمان با آمدن اسلام،نام تاريخي اين سرزمين ازآريانابه خراسان تغييريافت.بعدازانتشاراسلام دراين سرزمين سلطنت هاي متعددي براين سرزمين حكومت كردندكه هريكي ازآنهادرتاريخ وحيات سياسي وفرهنگي اين ديارنقش بسزايي داشتندكه ازمهمترين آنهامي توان به دوره غزنويان علي الخصوص دوره سلطان محموداشاره نمود.سلطان محمودكبير، ازشاهان بزرگ درتاريخ جهان محسوب مي شودوعصراورامي توان دوره طلايي اين سرزمين بعدازآمدن اسلام قلمدادكرد.

مشكلات كنوني افغانستان وعوامل آن

امروزه جهان اسلام باوضعيت بي سابقه اي دچارشده است كه راه برون رفت عاجلي براي آن به چشم نمي آيد.اگرجهان اسلام رابه يك پيكري تشبيه كنيم خواهيم ديدكه اين پيكربراثركوتاهي رهبران وفرصت طلبي هاي منافقان داخلي وتوطئه هاي دشمنان خارجي،ازهم گسسته وهنوزهم سرزمين هاوكشورهايي ازآن درمعرض تجاوز حكومت بيگانگان قراردارد.نبي رحمت>كه مربي اين امت است،چهارده قرن پيش چنين روزهاوچنين اوضاعي رابراي امتش پيش بيني مي كردونسبت به آن هشدارمي داد.چنانكه فرموده:

((يوشك الامم أن تداعي عليكم كماتداعي الآكلة علي قصعتها،فقال قائل:ومن قلة نحن يومئذ؟قال:بل أنتم كثيرلكنكم غثاءكغثاءالسيل ولينزعن الله من صدورعدوكم المهابة منكم وليقذفن الله في قلوبكم الوهن.فقال قائل:يارسول الله وماالوهن؟قال:حب الدنيا وكراهية الموت))[1] به زودي زماني فراخواهدرسيدكه امت هايكديگررابراي نابودي شما فرامي خوانند،همان طوري كه افراديكديگررابراي خوردن غذابه سوي ظزف غذا فرامي خوانندكسي پرسيد:آيابه علت كمي مادرآن روزچنين مي شود؟فرمودند:خير،شمادرآنروز زيادخواهيدبوداما مانندكف روي آب درمي آييدوخداوندهيبت شماراازدل دشمنان بيرون مي آوردودردل هاي شما وهن مي اندازد،پرسيدند:اي رسول خداوهن چيست؟فرمودند:حب دنياونفرت ازمرگ.

يكي ازاين سرزمين هاي اشغال شده اسلام توسط بيگانگان،كشورافغانستان است كه درآغازقرن جديدميلادي هدف تهاجم ولشكركشي وحشيانه ي آمريكاوهمدستانش قرارگرفت وچندين سال است كه ائتلاف نظامي شيطاني دراين كشوربه تك تازي مشغول است.تاجايي كه مردم بي گناه زيادي اعم ازپيروجوان،زن وكودك راموردظلم وتجاوزقرارداده ودرخاك وخون غلطانيد.وهرروزه مشاهده مي كنيم كه بسياري ازپدرانم،مادران،خواهران وبرادران مامورداصابت موشك هاوخمپاره هاي دشمنان اسلام وخونخواران ظالم قرارمي گيرندوبدون هيچ قيدوبي بندوباري كشته مي شوند.امابايدبدانيم كه خداوندحال هيچ ملتي راتغيي نمي دهدمگراينكه آنهااعمال وعملكردشان راتغييردهند.قطعاًآنچه امروزبدان مبتلاگشته ايم نتيجه وعوارض اعمال وتقصيراتي است كه درگذشته صورت گرفته است.قرآن مجيدبه صراحت خطاب به مسلمانان مي گويدTوماأصابكم من مصيبة فبماكسبت أيديكم ويعفواعن كثيرS.{شوري:30}.هرمصيبتي كه گريرتان شود،ازخودتان است و(خداوند)ازبسياري درمي گذرد.

مسؤليت جوامع اسلامي درقبال اين مشكلات

جهان اسلام وامت اسلامي دريك كوران آزمايش تاريخي بزرگ وسرنوشت سازقرارگرفته است.اگرچه افرادبي تفاوت درك دقيقي ازاين وضعيت ندارد،اماخواص امت،انديشمندان ودلسوزان جامعه اسلامي قطعاًاين واقعيت رادرك مي كنندكه امت درگمراهي مهلِك گرفتارشده است وهرچه زودتربايدچاره اي جدي وفراگيربراي رسيدن آن به ساحل نجات انديشيد.حضرت عليCمي فرمايد:((سمعت رسول الله>يقول:الاإنهاستكون فتنة.فقلت ماالمخرج منهايارسول الله؟قال كتاب الله فيه مانبأماكان من قبلكم وخبرمابعدكم وحكم مابينكم)).[2] حضرت عليCمي فرمايد:ازرسول خدا>شنيدم كه مي فرمودند:بزودي فتنه هايي خواهدآمدپرسيدم راه خلاصي ازآنهاچيست؟ فرمودند:پيروي ازكتاب خدا(قرآن)كه درآن احوال امت هاي گذشته واخبارنسل هاي آينده ودستورالعمل مسائل جاري بين شماست.

رسالت ومسؤليت خواص وخيرخواهان جامعه اسلامي اين است كه دراين شرايط بحران واضطراب انگيزبه دادامت اسلامي برسندوباراهكارهاي سازنده وچاره جويي هاي مؤثردرپرتوقرآن وسنت وسيره سلف صالح وامتحان شدگان وموفقان ادوارگذشته،امت راياري دهند.وهمچنين لازم است بيدارگران امت وداعيان حق ومناديان وحدت حقيقي ودلسوزان جهان اسلام وخبرگان جامعه اسلامي به پاخيزندودست دردست هم دهندوباهم انديشي چشم اندازهاوبرنامه هاي نوين راترسيم وارائه كنندودمي آرام نشينند.

راه كارهايي براي دفع اين مشكلات

پاره اي از آنچه  كه در اين خصوص  اولويت دارد و راهكار عملي محسوب مي شود، ضمن ذكر نسخه قرآني آن، از قرار ذيل است:

1- باز گشت صميمانه به تعاليم حيات بخش اسلام و عمل به كتاب و سنت و اجراي شريعت اسلامي، Tقل اطيعوا الله و الرسولS {بقره: 208} اي مؤمنان همه شما به اسلام در آييد.

2-توبه و استغفار از تقصيرات گذشته و شناسايي نقاط ضعف و تلاش براي اصلاح همه جانبه در سطح فرد، خانواده، جامعه، و اقشار و گرها ؛Tيا ايها الذين آمنوا توبوا الي الله توبة نصوحاS {تحريم:8} اي مؤمنان به {درگاه} خداوند به توبه اي خالص توبه كنيد. Tوان استغفروا ربكم ثم توبوا اليه يمتعكم متاعا حسناS {هود:3} و آنكه از پروردگارتان آمرزش بخواهيد آنگاه به درگاه او توبه كنيد تا شما را تا زماني معين به بهره اي نيك بهره مند سازد.

3-را ه اندازي يك نهضت عمومي  و فراگير جهت اصلاح افكار و اعمال اخلاق توده ها و ايجاد درك و شعور ديني و احياي غيرت اسلامي و فكر آخرت و تقويت ايمان به غيب؛ Tو لتكن منكم امة يدعون الي الخير و يامرون بالمعروف و ينهون عن المنكر و اوليك هم المفلحونS {آل عمران: 104} و بايد از شما گروهي باشد كه به نيكي فراخوانند و به كار شايسته فرمان دهند و از كار ناپسند باز دارند و اينانند كه رستگارند.

4-اتحاد و اتفاق همراه با اخلاص و خير خواهي و اجتناب از تفرقه، شعارگرايي، تعصب و رياكاري؛ Tواعتصموا بحبل الله جميعا و لاتفرقواS {آل عمران:103}؛ همگي به ريسمان خدا چنگ زنيد و پراكنده نشويد.5- اجتناب و پرهيز از هر گونه غلو و افراط گرايي و تك روي و قضاوت عجولانه درباره افراد، گروها، مكاتب فكري مذاهب و عدم اصرار بر ديدگاه هاي غير منصوص و احترام به آراء و انديشه هاي ديگران و اعتقاد به تسامح و گفتمان به جاي طرد و حذف و بر خورد خشونت آميز ، و تحسين و اصلاح به جاي تحقير و تخريب؛ Tياايها الذين آمنوا كونوا قوامين لله شهداء بالقسط و لايجرمنكم شنان قوم علي الا تعدلوا اعدلوا هو اقرب للتقواS{مائده:8} اي مؤمنان برا ي{گذاردن حق خدا{مفاد عهد پيش گفته است} بر خيزيد و گواهان به عدل باشيد، و دشمن قومي شما را بر آن ندارد كه به عدالت رفتار نكنيد ، به عدالت رفتار بكنيد كه آن به تقوا نزديكتر است.6- صبر و شكيبايي در مقابل خواسته هاي نفساني و اختيارنمودن تقوا در همه شؤن زندگي؛ Tوان تصبروا تتقوا لايضركم كيدهم شيئاS {آل عمران:12} واگر شكيبايي كنيدو پرهيزگاري نماييد مگر آنان هيچ زياني به شما نمي رساند.

7-دعاو تضرع، با يقين و حسن ظن به نصرت هاي الهي؛ Tاذ تستغيثون ربكم فاستجاب لكم اني ممدكم بالف من الملئكة مردفينS {انفال:9} آنگاه كه از پروردگارتان به فرياد مي خواستيد، پس دعاي شما را پذيرفت {با اين مضمون} كه من با هزار كس از فرشتگان  پياپي يار ديگر شما هستم.

جوان مظلوم افغان...